Η νηστεία κάνει καλό

Η νηστεία που ακολουθούν πολλοί Έλληνες εφαρμόζοντας τις παραδόσεις αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία για μια περιοδική αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης.  
 
Τα οφέλη είναι πάρα πολλά, επισημαίνουν οι διατροφολόγοι και οι διαιτολόγοι, εφόσον όμως αυτή η αποχή από την κατανάλωση προϊόντων κρέατος και άλλης ζωικής προέλευσης δώσει τη θέση της σε μία ισορροπημένη διατροφή όπου θα λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Η νηστεία βοηθά σημαντικά τον ανθρώπινο οργανισμό να βελτιώσει το λιπιδαιμικό προφίλ. Η έλλειψη των τροφίμων ζωικής προέλευσης από τη διατροφή, σημαίνει μείωση του προσλαμβανόμενου λίπους και βασικά του κορεσμένου λίπους που είναι και το πιο επιβαρυντικό, επισημαίνουν όλοι οι διαιτολόγοι.
 
“ Η αποχή από όλα τα ζωικά προϊόντα είναι επιβεβλημένη σε τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτό αποτελεί γενική αρχή”, δηλώνει ο διαιτολόγος κ. Δημήτρης Μιρμιλιάγκος προσθέτοντας ότι κανείς δεν παραβλέπει πως οι πρωτεΐνες που εμπεριέχουν οι τροφές αυτές είναι πολύτιμες για τον ανθρώπινο οργανισμό. “Αυτές οι τροφές όμως προσφέρουν και χοληστερόλη, ουρικό οξύ, κορεσμένα λίπη, τοξίνες. Άρα η αποχή τους για ένα χρονικό διάστημα μπορεί να εξισορροπήσει τον οργανισμό”, τονίζει ο ίδιος.
 
Η διαιτολόγος κ. Εύα Μπούκα επισημαίνει από την πλευρά της ότι η νηστεία προσφέρει τη δυνατότητα για μια καλά αποτοξίνωση του ανθρώπινου οργανισμού. Βασικές αρχές, ωστόσο, για την ίδια και στην περίοδο της νηστείας πρέπει να είναι η ισορροπία, η ποικιλία και το μέτρο στη διατροφή. Η ισορροπία αφορά τη λήψη θρεπτικών συστατικών και καθιστά απαραίτητη την κατανάλωση προϊόντων που παρέχουν στον οργανισμό του ανθρώπου απαραίτητες πρωτεΐνες όπως είναι τα όσπρια και τα θαλασσινά. Η κ. Μπούκα συμβουλεύει επίσης να χρησιμοποιούμε στη διατροφή μας  τη σόγια που χαρακτηρίζεται ως υποκατάστατο του κρέατος, είναι φυτικό προϊόν και αρκετά εύγευστο.
 
 
Τα οφέλη
Όπως επισημαίνουν οι διαιτολόγοι, η νηστεία μπορεί να ρίξει κατά πολλές μονάδες τις τιμές της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, ιδιαίτερα σε όσους οι τιμές υπερβαίνουν τις φυσιολογικές. Η μείωση της χοληστερόλης μπορεί να φθάσει ακόμα και τα 40 – 50 mg εάν ακολουθηθεί σωστά η νηστεία για όλη την περίοδο της Σαρακοστής. Στα οφέλη της νηστείας εντάσσεται επίσης η μείωση της αρτηριακής πίεσης.
 
Οι διαιτολόγοι τονίζου επίσης ότι τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια σωστά μαγειρεμένα όπως και τα δημητριακά είναι τροφές πλούσιες σε κάλιο. Αντίθετα όσοι ακολουθούν τη νηστεία θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στην κατανάλωση των ζυμαρικών. Η νηστεία μπορεί να βοηθήσει ακόμη και στη μείωση του σωματικού βάρους. Ακολουθώντας λοιπόν τις αρχές της σωστής διατροφής αλλά και της Εκκλησίας μας την περίοδο της Σαρακοστής που διανύουμε μπορεί να ωφεληθούμε ουσιαστικά από τη νηστεία
 
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ορίζει 200 μέρες νηστείας
 
Διακόσιες συνολικά μέρες από τις 365 του έτους καλεί τους πιστούς να νηστέψουν η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι διατεταγμένες νηστείες που ορίζει η Εκκλησία μας αφορούν στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, στη Μεγάλη Εβδομάδα, η νηστεία πριν από τη γιορτή των Χριστουγέννων, του Δεκαπενταύγουστου καθώς και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή. Επίσης η Ορθόδοξη Εκκλησία καλεί τους πιστούς σε νηστεία την 5η Ιανουαρίου, την παραμονή δηλαδή των Θεοφανείων, στις 29 Αυγούστου όπου τιμάται η αποτομή της κεφαλής του Προδρόμου, ακθώς και στις 14 Σεπτεμβρίου όπου εορτάζουμε την ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
 
Αφορμές..
Κάποιοι επιλέγουν για θρησκευτικούς λόγους να βάλουν λίγο φρένο στον εαυτό τους και κάποιοι άλλοι βρίσκουν αφορμή λόγω Σαρακοστής να κάνουν αποτοξίνωση και επί τη ευκαιρία να μπουν στο κλίμα των ημερών. Όποιος κι αν είναι ο λόγος της νηστείας, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: αποχή από το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αβγά και ταυτόχρονα αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, ξηρών καρπών, οσπρίων, φρούτων, ζυμαρικών και θαλασσινών. Δείτε πού μας ωφελεί αυτή η αλλαγή στις διατροφικές μας συνήθειες και πώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μας βλάψει όσον αφορά την υγεία μας, έτσι ώστε να πάρετε τα μέτρα σας.
 
Τα οφέλη της νηστείας
 
-Καλύτερη λειτουργία εντέρου
Τροφές όπως τα όσπρια, τα φρούτα και τα λαχανικά, τα οποία είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, συντελούν στην καλύτερη κινητικότητα του εντέρου καταπολεμώντας τη δυσκοιλιότητα, ενώ ταυτόχρονα μπορούν – αν καταναλώνονται σε συστηματική βάση - να δράσουν προληπτικά στον καρκίνο του παχέος εντέρου. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πρόσληψη φυτικών ινών κατά τη διάρκεια περιόδων νηστείας μπορεί να φτάσει και τα 40 γραμ. την ημέρα, από περίπου 15 γραμ. που καταναλώνουμε σε κανονικές συνθήκες.
 
-Μείωση της χοληστερόλης
Η αποφυγή ζωικής πρωτεΐνης για 40 ημέρες μπορεί να ρίξει την «κακή» χοληστερόλη (LDL) έως και 40mg/dL δίνοντάς σας μια ανάσα… υγείας. Επίσης, τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα του λαδιού, το οποίο καταναλώνουμε κατά κόρον τις περισσότερες ημέρες της νηστείας, ρίχνει την LDL και αυξάνει την «καλή» χοληστερόλη (HDL), δημιουργώντας μια ασπίδα προστασίας απέναντι στη στεφανιαία νόσο.
 
-Μείωση της αρτηριακής πίεσης
Το κάλιο, μειώνει τις συσπάσεις των αγγείων, «ρίχνοντας» έτσι την αρτηριακή πίεση και μειώνοντας τον κίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια. Μερικές από τις βασικότερες πηγές καλίου είναι οι τροφές που καταναλώνουμε νηστεύοντας, όπως η μπανάνα, οι πατάτες, οι σταφίδες, τα αχλάδια, τα μπρόκολα, το σπανάκι και γενικότερα τα φρέσκα, ανεπεξέργαστα τρόφιμα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, περίπου 2000-2500mg καλίου την ημέρα μπορούν να μας ωφελήσουν και ένας συνδυασμός των παραπάνω τροφών θα σας τα εξασφαλίσει.
 
-Τόνωση του ανοσοποιητικού
Τα αντιοξειδωτικά αποτελούν τον κυριότερο μηχανισμό άμυνας του οργανισμού, καταστρέφοντας τις ελεύθερες ρίζες και προφυλάσσοντάς μας από ασθένειες. Το ελαιόλαδο, τα φρούτα και τα λαχανικά εμπλουτίζουν τον οργανισμό μας με αυτές τις ουσίες και συγκεκριμένα με καροτενοειδή, βιταμίνες, σελήνιο και βιοφλαβονοειδή, ενώ ταυτόχρονα μειώνοντας την πρόσληψη του κορεσμένου λίπους τονώνουμε ακόμη περισσότερο το ανοσοποιητικό μας.
 
-Καλύτερη λειτουργία της καρδιάς
Το κρέας και τα γαλακτοκομικά περιέχουν κορεσμένο λίπος, βλαβερό για την καρδιά, ενώ το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, το ταχίνι, οι ξηροί καρποί, τα θαλασσινά κ.ά. περιέχουν μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά (ωμέγα-3 και ωμέγα-6), τα οποία δρουν σε αυτήν ευεργετικά. Εφόσον κατά την περίοδο νηστείας αποφεύγουμε τα κορεσμένα λίπη και επιλέγουμε τα «καλά» λιπαρά, αναπόφευκτα «φορτίζουμε» τον οργανισμό μας και την καρδιά μας.
 
-Ρύθμιση επιπέδων γλυκόζης στο αίμα
Όταν δεν καταναλώνετε μεγάλες ποσότητες υδατανθράκων, τότε οι φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά θα σας βοηθήσουν σε αυτό, αρκεί να τρώτε συχνά και τακτικά γεύματα.
Πότε η νηστεία μπορεί να μας βλάψει;
Όταν νηστεύουμε για μακροχρόνιο διάστημα, όπως κάνουμε τη Σαρακοστή, αναπόφευκτα στερούμε από τον οργανισμό μας κάποια απαραίτητα για αυτόν συστατικά.
 
-Έλλειψη ζωικής πρωτεΐνης
Το κρέας μπορεί να μας «φορτώνει» με κορεσμένα λίπη, αλλά ταυτόχρονα μας παρέχει πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, η έλλειψη της οποίας θα μας δημιουργήσει αίσθημα κόπωσης και εξάντληση, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να συνθέσει μόνος του τα αμινοξέα που θα λάμβανε σε κανονικές συνθήκες από το κρέας.
 
-Χαμηλή απορρόφηση σιδήρου
Οι γνωστές σε όλους μας για το σίδηρό τους, φακές, όπως και οι ξηροί καρποί, τα δημητριακά, το σπανάκι, τα φασόλια, τα ρεβίθια κ.λπ, περιέχουν επαρκή ποσότητα σιδήρου, αλλά λόγω κάποιων συστατικών τους, όπως π.χ. των πολυφαινολών, δεν απορροφάται η ποσότητα που χρειάζεται. Έτσι, καταλήγουμε να νιώθουμε αδυναμία, αφού, απέχουμε από το κρέας το οποίο μας παρέχει οργανικό σίδηρο, που απορροφάται ευκολότερα.
 
-Χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου
Όταν δεν καταναλώνουμε γαλακτοκομικά προϊόντα, τη μεγαλύτερη πηγή του μεταλλικού αυτού στοιχείου, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ενδέχεται να παρουσιάσουμε έλλειψη ασβεστίου, αν δεν φροντίσουμε να λάβουμε το ασβέστιο που χρειαζόμαστε από άλλες τροφές.
 
-Έλλειψη βιταμίνης Β12
Τέλος, είναι πιθανό να παρουσιάσουμε έλλειψη της εν λόγω βιταμίνης, την οποία βρίσκουμε από ζωικά προϊόντα και μας είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των ερυθροκυττάρων. Όταν η έλλειψη παρατηρείται για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να δημιουργήσει μεγαλοβλαστική αναιμία.
 
Καλύψτε τις ελλείψεις
Σε περίπτωση που σχεδιάζετε να ακολουθήσετε με… ευλάβεια τις προσταγές της νηστείας της Σαρακοστής, δείτε πώς μπορείτε να αναπληρώσετε εναλλακτικά, τα χαμένα θρεπτικά συστατικά.
 
Ασβέστιο: Καλές πηγές ασβεστίου που δεν θα σας χαλάσουν τα σχέδια είναι το σπανάκι (250mg ασβεστίου/1 φλιτζάνι), το γάλα σόγιας (300mg ασβεστίου/220 γραμ.), τα ξερά φασόλια (160mg ασβεστίου/1 φλιτζάνι) και τα αμύγδαλα (248mg/100 γραμ.). Στην περίπτωση, όμως, του ασβεστίου από φυτικές πηγές, η απορρόφησή του εμποδίζεται λόγω των οξαλικών οξέων. Δώστε της ώθηση με βιταμίνη C (την οποία λαμβάνουμε από πορτοκάλια, λεμόνια, φράουλες, ακτινίδια, μπρόκολο, πατάτα κ.λπ) και βιταμίνη D (την οποία συνθέτουμε μετά από ηλιακή έκθεση). Μην ξεχνάτε ότι πρέπει να καταναλώνουμε περίπου 900-1000mg ασβεστίου την ημέρα και 1200mg όσοι είναι άνω των 50.
 
Σίδηρο: Για να ενισχύσετε την απορρόφηση του σιδήρου όταν λαμβάνεται από φακές, φασόλια, σπανάκι, ξηρούς καρπούς κ.ο.κ., καταναλώστε ταυτόχρονα φρούτα και λαχανικά πλούσια σε βιταμίνη C, ενώ ένα ποτηράκι λευκό κρασί και θα βοηθήσει και θα σας ευχαριστήσει.
 
Βιταμίνη Β12: Μπορούμε να τη λάβουμε από προϊόντα σόγιας, οστρακοειδή, εμπλουτισμένα δημητριακά ή από κάποια συμπληρώματα διατροφής με βιταμίνη Β12.
 
Πρωτεΐνη: Τα όσπρια περιέχουν τα αμινοξέα λυσίνη και θρεονίνη, ενώ το ρύζι μεθειονίνη. Συνδυάζοντας λοιπόν το ρύζι με τα όσπρια, ικανοποιούμε πρωτεϊνικά τον οργανισμό μας. H σόγια επίσης αποτελεί αντίστοιχη τροφή με το κρέας στο θέμα πρωτεΐνης, ενώ και τα θαλασσινά θα μπορέσουν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του οργανισμού.
Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν τη νηστεία
 
Τα άτομα με προβλήματα διαβήτη, οστεοπόρωσης, ηπατικής ή νεφρικής ανεπάρκειας, θα πρέπει να νηστέψουν μόνο με την καθοδήγηση διαιτολόγου, ενώ καλύτερα να αποφεύγουν τη νηστεία για μεγάλο διάστημα τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι εγκυμονούσες και γενικότερα όσοι νοσούν, καθώς οι ανάγκες αυτών των ομάδων είναι αυξημένες και δεν καλύπτονται σωστά με.. εκπτώσεις.